ប្រវត្តិសាស្ដ្រនិងការស្រាវជ្រាវ
(6-មេសា-2017)
បន្ទាប់ពីសេនាប្រមុខ លន់ នល់ ធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧០ យុវជនមួយចំនួននៅក្នុងឃុំក្រូច ស្រុកព្រៃឈរ ខេត្តកំពង់ចាម បានស្ម័គ្រចិត្តចូលបម្រើក្នុងជួរកងទ័ពរំដោះ។ មួយចំនួនទៀតត្រូវរដ្ឋអំណាចមូលដ្ឋានចាប់បង្ខំឲ្យចូលរួម ទោះបីជាសាមីខ្លួនមិនពេញចិត្តក៏ដោយ។
(5-មេសា-2017)
លោកតា ស ង៉ិល ជាកូនពៅក្នុងចំណោមបងប្អូន៩នាក់។ លោកតាចាប់កំណើតនៅក្នុងត្រកូលកសិករនៅស្រុកព្រៃកប្បាស ខេត្តតាកែវ ដោយសារមានទំនាស់ដែលឈានដល់អំពើហិង្សាជាមួយបងថ្លៃប្រុស តាង៉ិល បានចាកចេញពីស្រុកកំណើតនៅពេលដែលគាត់មានអាយុ២៣ឆ្នាំ។ គាត់មករស់នៅស្រុកកោះធំ និងបានកសាងក្រុម
(4-មេសា-2017)
យឿម មានអាយុ៥៩ឆ្នាំ ជាអតីតយោធារបស់ខ្មែរក្រហម។ គាត់មានអាយុប្រហែល១៦ ឬ១៧ ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥។ យឿម បានចូលបម្រើជាកងស្រួច ឬហៅម៉្យាងទៀតថា កងចល័តដែលមានយុវជន និងយុវនារីចូលរួមរាប់ពាន់នាក់ និងបានបែងចែកជាកង ឬជាក្រុមដាច់ពីគ្នា និងធ្វើការងារខុសគ្នា។
(3-មេសា-2017)
ស្ថិតនៅក្នុងវ័យ៥៩ឆ្នាំ អ្នកគ្រូ គូ ម៉ារិន មានទីកំណើតនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ ក្នុងនាមជា នាយិការងវិទ្យាល័យ ហ៊ុន សែន ព្រែកកំពឹស និងជាគ្រូបង្រៀនប្រវត្តិវិទ្យា-ភូមិវិទ្យា អ្នកគ្រូ ម៉ារិន នៅតែព្រួយបារម្ភថា អំពើឃោរឃៅដូចរបបខ្មែរក្រហមអាចនឹងកើតឡើងម្តងទៀត ប្រសិនបើយុវជនជំនាន់ក្រោយមិនត្រូវបានបង្រៀន និងអប់រំអំពីរបបខ្មែរក្រហម។
(3-មេសា-2017)
ធា  រាន មានអាយុ៥៨ឆ្នាំ ជាអតីតកងចល័ត នៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ សព្វថ្ងែ រាន រស់នៅភូមិ១០៥ស្រុកត្រពាំងប្រាសាទខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ មានមុខរបរជាអ្នកធ្វើស្រែចម្ការ រាន មានស្រុកកំណើតនៅភូមិសៀមប៉ាង ស្រុកសៀមប៉ាង ខេត្តស្ទឹងត្រែង។
(29-មីនា-2017)
អ៊ុក វ៉ាន់នី ហៅ ញ៉ែម នី ហៅ ភា បានចូលបម្រើបដិវត្តន៍ខ្មែរក្រហមគឺដើម្បីសុវត្ថិភាពគ្រួសារ។ ក្រោយមក នី ក៏ត្រូវខ្មែរក្រហមចាប់ខ្លួន និងធ្វើទារុណកម្ម ហើយត្រូវបញ្ជូនទៅដាក់គុកជាច្រើនកន្លែងរហូតដល់ដើមឆ្នាំ១៩៧៩។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧០ដែលប្រទេសកម្ពុជាបានធ្លាក់ទៅក្នុងស្ថានភាពជ្រួលច្របល់ កងឈ្លបភូមិតែងតែមកគំរាមកំហែង
(29-មីនា-2017)
វ័រ មឿន មានស្រុកកំណើតនៅភូមិលិចវត្ត ឃុំថ្មពូន ស្រុកព្រៃឈរ ខេត្តកំពង់ចាម។ មឿន ធ្លាប់ធ្វើជាទាហាន លន់ នល់ ដើម្បីប្រយុទ្ធជាមួយខ្មែរក្រហម ហើយក៏ធ្លាប់ធ្វើជាទាហានខ្មែរក្រហមដើម្បីប្រយុទ្ធជាមួយទាហាន លន់ នល់ និងវៀតណាមដែរ។ នៅទីបំផុត លទ្ធផលនៃការលះបង់របស់គាត់គឺបានត្រឹមតែទទួលការលត់ដំលំបាកវេទនាស្ទើរស្លាប់ស្ទើររស់។ កាលពីមុន
(27-មីនា-2017)
ប៉ាល់ សិត កើតក្នុងគ្រួសារកសិករនៅភូមិតាណឹង៧ ឃុំកងតាណឹង ស្រុកកងមាស ខេត្តកំពង់ចាម។ សិត កើតឆ្នាំវក ឪពុកឈ្មោះប៉ាល់ ម្តាយឈ្មោះ ហេង។ ឪពុកម្តាយរបស់គាត់បានស្លាប់នៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហមអស់ហើយ។ សិត មានបងប្អូនប្រាំពីរនាក់ ហើយមាន៤នាក់បានចូលបម្រើបដិវត្តន៍។ សិត បានរៀបរាប់ថា ក្នុងចំណោមបងប្អូនបួននាក់ដែលចូល
(9-មីនា-2017)
យ៉ាន់ ឈីម អាយុ៥២ឆ្នាំ ជាស្ត្រីមេម៉ាយមានកូនស្រី៣នាក់ រស់នៅភូមិត្រពាំងស្តុក ឃុំតាំងយ៉ាប ស្រុកព្រៃកប្បាស ខេត្តតាកែវ ប្រកបរបរធ្វើស្រែនិងត្បាញហូលផាមួង។ ប្តីរបស់គាត់ឈ្មោះ មាស ប៉ា ត្រូវខែ្មរក្រហមយកទៅសម្លាប់នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៧។ ស្រុកកំណើតរបស់ ឈីម បានក្លាយទៅជាតំបន់រំដោះតាំងពីឆ្នាំ១៩៧២។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក
(7-មីនា-2017)
ជនរងគ្រោះវ័យចំណាស់បានចូលរួមកាន់តែច្រើនឡើងក្នុងការចែករំលែករឿងរ៉ាវនៅក្នុងរបបខែ្មរក្រហមឲ្យដល់កេ្មងជំនាន់ក្រោយ។ នៅក្រោមផ្ទះដំបូលក្បឿងជញ្ជាំងស្លឹក លោកយាយ គុជ វ៉ាន អាយុ៧៧ឆ្នាំ អង្គុយបុកម្លូបណ្តើរ រៀបរាប់រឿងរ៉ាវរបស់គាត់ប្រាប់ខ្ញុំបណ្តើរ ដោយមានចៅស្រីពីរនាក់នៅក្បែរផង។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ យាយនៅផ្ទះថែទាំចៅៗ
(7-មីនា-2017)
តុប រី ហៅ តុប នី ភេទប្រុស គឺជាអតីតអ្នកទោសនៅមន្ទីរស-២១ (គុកទួលស្លែង)។ រី ត្រូវបានបញ្ជូនមកមន្ទីរស-២១ នៅដើមឆ្នាំ១៩៧៨ ដោយសារតែ រី បានធ្វើឲ្យបែកកង់ឡាននិងប្រើប្រាស់របស់របរខ្ជះខ្ជាយ។ ក្រោយពីជាប់ឃុំឃាំងនៅមន្ទីរស-២១ មួយរយៈខ្លី រី ត្រូវបានបញ្ជូនទៅលត់ដំនៅមន្ទីរស-២១ឃ (មន្ទីរព្រៃស) ដែលគ្រប់គ្រងដោយ ហ៊ុយស្រែ។ តុប រី បានចូលបម្រើកងទ័ពនៅឆ្នាំ១៩៧៣ នៅភូមិ
(3-មីនា-2017)
កំពុងតែមមាញឹកនឹកកិច្ចការផ្ទះ បុរសពិការម្នាក់បានចេញមកស្វាគមន៍ខ្ញុំដោយភាពរួសរាយ។ អ៊ំប្រុសមានឈ្មោះ អ៊ិន ធី។ គាត់ពិការជើងខាងស្តាំដោយសារជាន់មីនក្នុងអំឡុងពេល ប្រយុទ្ធជាមួយកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលនៅតំបន់អន្លង់វែង ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៩០។ ធី កើតឆ្នាំ១៩៥៣ នៅខេត្តមណ្ឌលគិរី។ បច្ចុប្បន្ន ធី បានផ្លាស់មករស់នៅស្រុកត្រពាំងប្រាសាទ
(3-មីនា-2017)
ប្រាក់ យឿន មានឈ្មោះបដិវត្តន៍ អ៊ី ជាអតីតយុទ្ធជនក្នុងកងវរសេនាធំលេខ១១ កងពលលេខ៣១០។ យឿន ត្រូវបានអង្គការបញ្ជូនឲ្យទៅលត់ដំដោយធ្វើការយ៉ាងលំបាកស្ទើរគេចមិនផុតពីសេចក្តីស្លាប់ដោយសារត្រូវអង្គការចោទប្រកាន់ថា បានចូលរួមក្នុងចលនាក្បត់បដិវត្តន៍។ សំណាងល្អ យឿន រស់រានមានជីវិតដល់បច្ចុប្បន្ន។
(28-កុម្ភៈ-2017)
បន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ឆ្នាំ១៩៧០ នៅឃុំបត់ល្វា និង ឃុំមួយទៀត ក្នុងស្រុកកណ្តាលស្ទឺង បានក្លាយទៅជាតំបន់ប្រទាញប្រទង់រវាងទាហាន សាធារណរដ្ឋខ្មែរ និងខ្មែរក្រហម។ នៅចុងឆ្នាំ១៩៧២ ខ្មែរក្រហមបានបញ្ជូន តា អាន ឲ្យ មកធ្វើជាគណៈស្រុកកណ្តាលស្ទឹង។ នៅពេលនោះ តា អាន បានជ្រើស
(16-កុម្ភៈ-2017)
កិត ភឿន ភេទស្រី អាយុ៤៣ឆ្នាំ កើតនៅភូមិដើមពោធិ៍ ឃុំជ្រោយតាកែវ ស្រុកកោះធំ ខេត្តកណ្តាល។ ភឿន ចូលបម្រើបដិវត្តន៍នៅឆ្នាំ១៩៧៤ ដោយសារជឿតាមពាក្យឃោសនារបស់យុវជន យុវនារីដែលចូលបម្រើបដិវត្តន៍មុនថា «ចូលបម្រើបដិវត្តន៍ ទៅរែកបាយស្មុគ មានពេលលេងសើចប្រដេញប្រលែងគ្នាសប្បាយណាស់»។
(16-កុម្ភៈ-2017)
ថានឡាប
នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៧៧ កងទ័ពខ្មែរក្រហមជាច្រើនកងវរសេនាធំ បានសម្រុកចូលឃុំថានឡាប ខេត្តតាយ និញ។ កងទ័ពខ្មែរក្រហមបានសម្លាប់ប្រជាជនវៀតណាមអស់ចំនួនប្រាំរយនាក់ដែលលាក់ខ្លួននៅក្នុងលេណដ្ឋាន ព្រមទាំងបានកម្ទេចភូមិករចំនួន៥នៅក្នុងឃុំដដែលនេះ។ នៅក្នុងភូមិតូចមួយនៅក្នុងឃុំនេះ
(15-កុម្ភៈ-2017)
ក្រោយរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ នាថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧០ ស្រុកកោះធំស្ទើរតែទាំងមូលបានក្លាយទៅជាតំបន់រំដោះ។ ការវាយប្រហារគ្នារវាងទាហានធីវគីនិងទាហាន លន់ ណុល កើតឡើងមិនចេះដាច់។ ជីវិតមនុស្ស សត្វពាហនៈ ផ្ទះសម្បែង និងទ្រព្យសម្បត្តិត្រូវសម្លាប់និងបំផ្លាញដោយសារភ្លើងសង្គ្រាម។
(14-កុម្ភៈ-2017)
ឡាយ ក្លឹង ហៅ ដុស ជាស្ត្រីម្នាក់ដែលរក្រហមបានចាប់ខ្លួនពីខេត្តមណ្ឌលគិរីមកដាក់នៅគុកទួលស្លែងនៅឆ្នាំ១៩៧៧។ ស្របនឹងទំនោរនយោបាយនាពេលនោះ ដុស ត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាឃុបឃិតជាមួយខ្សែបង្កប់វៀតណាម។ តាមការស្រាវជ្រាវ ការចាប់ខ្លួននេះអាចបណ្តាលមកពីមូលហេតុពីរផ្សេងទៀត។
(14-កុម្ភៈ-2017)
មាត្រា២០នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យបានចែងថា «ប្រជាជនកម្ពុជាគ្រប់រូបមានសិទ្ធិជឿជំនឿ ឬសាសនាណាក៏បាន ហើយក៏មានសិទ្ធិមិនជឿជំនឿអ្វី ឬក៏មិនជឿសាសនាណាក៏បាន។ មិនអនុញ្ញាតឲ្យមានសាសនាប្រតិកិរិយាដែលបំផ្លិចបំផ្លាញកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ និងប្រជាជនកម្ពុជាដាច់ខាត»។
(13-កុម្ភៈ-2017)
ក្នុងអំឡុងពីខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ប្រជាជនកម្ពុជាគ្រប់រួប មិនថា ក្មេង ចាស់ ប្រុស ស្រី ត្រូវនៅស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ឬហៅថារបបខ្មែរក្រហម។ តាមរយៈបទពិសោធជីវិតដែលធ្លាប់បានឆ្លងកាត់ក្នុងរបបនេះ ឈឹម ណារី បាននិយាយរៀបរាប់អំពីហេតុការណ៍ដ៏រន្ធត់សម្រាប់ជីវិតរបស់គាត់មួយចំនួនប្រាប់ដល់ខ្ញុំ។
ទស្សនាវដ្តីនៃមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា
ចំណងជើងវិទ្យុ
ឯកសារវីដេអូ
ឯកសារវីដេអូ
កម្រងរូបថត