សោម ប៊ុនថន

វាគឺហាក់បីដូចជាគ្មានអ្វីជាមន្ទិលសង្ស័យនោះទេ ពីព្រោះថារដ្ឋាភិបាលរបស់លោក អានុទីន បាន​ប្រកាន់យក​វិធីសាស្ត្រ​ជាតិនិយមដោយកម្លាំងយោធា ឆ្លើយតបចំពោះជម្លោះព្រំដែន ដើម្បីក្តោបអំណាចនយោបាយរបស់ខ្លួន​ ហេតុនេះការដកកម្លាំងយោធាត្រឡប់ទៅវិញនឹងត្រូវ​ក្រុម​អភិរក្សនិយមថៃ​ ចាត់ទុកថា​ជាការក្បត់ឬការដកថយចេញពីគោលជំហរ ដែល​ផ្តល់ជា​ផលចំណេញចំពោះ​ស្មារតីជាតិនិយមថៃ។ វាគឺអាចទៅរួច​ ដែលថារដ្ឋបាលរបស់លោក អានុទីន តាមពិតគឺមានបំណងចង់​ដកកម្លាំងយោធារបស់ខ្លួនដោយសម្ងាត់ ដោយសារយល់ឃើញថាការដាក់ពង្រាយកម្លាំងយោធាទាំងនេះ ពុំ​បានបម្រើដល់​គោលបំណងយុទ្ធសាស្ត្រ​យោធា​ចាំបាច់ណាមួយឡើយ។

វាគឺពិតជាចាំបាច់ណាស់ក្នុងការចងចាំថា សកម្មភាពនេះអនុវត្តឡើងក្នុងទម្រង់ជាល្បែងអុកសាកល ដែលមានលក្ខណៈយុទ្ធសាស្ត្រ ពហុវិមាត្រ និងមានទំនាក់ទំនងប្រទាក់ក្រឡាគ្នា ហើយការផ្លាស់ប្តូរពីអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នានេះ ទៅកាន់អនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ គឺគ្រាន់តែជាការដើរជំហានមួយ ដែលដើរនៅក្នុងល្បែកអុកនៃការប្រកួតប្រជែងជាយុទ្ធសាស្ត្រ រវាងប្រទេសថៃ និងប្រទេសកម្ពុជាតែប៉ុណ្ណោះ។ និយាយបានម្យ៉ាងទៀតថា សកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគឺត្រឹមតែជាវិធីសាស្ត្រឆ្លើយតប តែមួយបែបប៉ុណ្ណោះ ចំពោះការសម្រេចចិត្តនាពេលថ្មីៗរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃក្នុងការដកខ្លួនចេញពីអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា។

អាកាសយានដ្ឋាន គឺជាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលមានមុខងារចម្រុះខ្ពស់ និងបង្កប់នូវអត្ថន័យជានិមិត្តរូបយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ អាកាសយានដ្ឋាន គឺជាចំណងភ្ជាប់រវាងប្រជាជាតិមួយទៅកាន់ពិភពលោក។ យើងអាចសិក្សាស្វែងយល់ពីប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសមួយបាន តាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរនៃទីតាំងអាកាសយានដ្ឋានរបស់ប្រទេសនោះ។ នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិពោធិ៍ចិនតុង បានឈរជាសាក្សីនៃការផ្លាស់ប្តូរនៃរបបដឹកនាំនៅក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា នាអំឡុងសតវត្សរ៍កន្លងទៅ ដោយរាប់​ចាប់តាំងពីសម័យអាណានិគម រហូតដល់សម័យឯករាជ្យ ឆ្លងកាត់របបប្រល័យពូជសាសន៍ ការរំដោះជាតិ

ពិធីបុណ្យកម្សាន្តភូមិ ឬ ចូលឆ្នាំភូមិរបស់ជនជាតិដើមភាគតិចស្ទៀងនៅភូមិក្តុលលើត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងចំនួន៣ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា រហូតដល់ថ្ងៃទី២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ នៅផ្ទះសហគមន៍ក្តុលលើ-សាលាគរុភណ្ឌស្ទៀង នៃមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា ស្ថិតនៅភូមិក្តុលលើ ឃុំទន្លូង ស្រុកមេមត់ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ ជនជាតិដើមភាគតិចស្ទៀងតែងតែធ្វើពិធី

មជ្ឈមណ្ឌលសន្ដិភាពអន្លង់វែង បានទទួលស្វាគមន៍សិស្សចំនួន៦នាក់ មក​ពី​អនុវិទ្យា​ល័យ​ត្រពាំង​ប្រិយ៍​ ដើម្បីទស្សនាពិព័រណ៍រូបថត និងសិក្សាស្វែងយល់អំពីប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរក្រហម(១៩៧៥-១៩៧៩)។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងផ្សាភ្ជាប់រវាងសិស្សានុសិស្សទៅនឹងទិដ្ឋភាពជីវិតរបស់ប្រជាជននៅក្នុងតំបន់អន្លង់វែង តាមរយៈពិព័រណ៍រូបថតចំនួន១០០សន្លឹក ផ្ដោតលើ «ការចងចាំយុតិ្តធម៌» ដែលដាក់តាំងបង្ហាញនៅសារមន្ទីរផ្ទះតាម៉ុក។ ស្រុកអន្លង់វែង មិនត្រឹមតែជាតំបន់ភូមិសាស្ត្រដែលមានសក្ដានុពលទេសចរណ៍ធម្មជាតិនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាទីតាំង«សាក្សីរស់»នៃប្រវត្តិសាស្ត្រចុងក្រោយរបស់ក្រុមខ្មែរក្រហម។ ការរៀបចំពិព័រណ៍រូបថតនៅសារមន្ទីរផ្ទះតាម៉ុក

កិច្ចការការពារជាតិ ទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលមានសមត្ថភាពក្នុងការកសាងកម្លាំងទ័ពឱ្យបានឆាប់រហ័ស និងមានប្រសិទ្ធភាព ហើយដើម្បីសម្រេចបានគោលដៅនេះ ច្បាប់ស្តីពីកាតព្វកិច្ចយោធាគឺពិតជាចាំបាច់។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់នៃកងកម្លាំងយោធាសម្រាប់ប្រទេស​ជាតិមួយ មិនមែនផ្តោតត្រឹមតែទៅលើសមត្ថភាពក្នុងការកៀរគរប្រជាជនឱ្យចូលរួមបម្រើកងទ័ពតែប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏សំដៅដល់ការកសាងនូវវិជ្ជាជីវៈយោធា សមត្ថភាព និងជំនាញដែលចាំបាច់ ក្នុងការចូលបម្រើភារកិច្ច​ក្នុងជួរកងទ័ពថែមទៀត​ផង។ ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក អាច​ផ្តល់ជាឧទាហរណ៍យ៉ាងច្រើនសម្បូរបែបអំពីសមរភូមិ និងសង្គ្រាម