សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថៃ ឧត្តមសេនីយ៍ឯក អាឌុល ប៊ុនថាំចារើន ពាក់ព័ន្ធនឹងលទ្ធភាពនៃការផ្ទុះអាវុធជុំទីបីរវាងកម្ពុជា និងថៃ គឺផ្អែកទៅលើការសន្មត និងការបកស្រាយជម្លោះដែលខុសឆ្គង ឬអាចនិយាយបានថា វាគឺជាចេតនាបង្កជាការភាន់ច្រឡំ។ ឧត្តមសេនីយ៍ឯក អាឌុល ប៊ុនថាំចារើនបានអះអាងថា ជម្លោះណាមួយរវាងកម្ពុជានិងថៃ
ខ្ញុំឈ្មោះ វ័រ សាម៉ៃ អាយុ៦៧ឆ្នាំ សព្វថ្ងៃគឺជាអនុភូមិត្រោក ឃុំស្វាយធំ ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង។ នៅពេលខ្មែរក្រហមឡើងគ្រប់គ្រងអំណាច នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ខ្ញុំនៅវ័យជំទង់។ ខ្មែរក្រហមចាត់តាំងខ្ញុំឱ្យចូលកងចល័ត រួចហើយបញ្ជូនទៅលើកប្រពន្ធភ្លឺសែ្រនៅឃុំក្រោលគោ
ប្រជាជនថៃបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសរដ្ឋាភិបាលអភិរក្សនិយមមួយ ដែលប្រើប្រាស់គោលនយោបាយការបរទេសបែបឈ្លានពានមកលើប្រទេសកម្ពុជា ជាប្រទេសជិតខាងរបស់ខ្លួន ដើម្បីបង្ហាញពីភាពរឹងមាំ និងសន្តិសុខជាតិទៅកាន់អ្នកបោះឆ្នោត។ ជាអកុសល ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលថៃទើបតែត្រូវបានបង្កើតឡើងនេះ ប្រជាជនកម្ពុជានឹងត្រូវរង់ចាំឱ្យការដកពិសោធន៍នៃមនោគមវិជ្ជាជាតិនិយមវាទទីរបស់ថៃ ដើរដល់ទីបញ្ចប់សិន នៅមុនពេលដែលប្រទេសថៃដឹងខ្លួនថាទង្វើនេះគឺមិនមែនជាជម្រើសដ៏ឆ្លាតវៃនោះទេ។ អត្ថបទ ៖ ឆាំង យុ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា
ខ្ញុំឈ្មោះ ម៉ៅ ចន អាយុ៧៥ឆ្នាំ (ក្នុងឆ្នាំ២០២១) រស់នៅភូមិបាសាក់ ឃុំបាសាក់ ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង។ កាលពីក្មេងខ្ញុំមិនបានរៀនសូត្រទេ។ ខ្ញុំនៅឃ្វាលក្របី និងជួយធ្វើការងារឪពុកម្តាយនៅផ្ទះរហូតដល់ខ្ញុំរៀបការប្តីដែលរស់នៅក្នុងភូមិជាមួយគ្នា។ នៅអំឡុងឆ្នាំ១៩៧០ ក្នុងភូមិរបស់ខ្ញុំមិនមានសុវត្ថិភាពទេ ព្រោះកងទ័ពធីវគី
អ្នកស្រី ជា ធីតា ទើបប្រទះឃើញអដ្ឋិធាតុរបស់ប្តីឈ្មោះ អ៊ឹង សុខា ជាថ្មីវិញបន្ទាប់ពីបាត់បង់អស់រយៈពេលជាង៣០ឆ្នាំកន្លងមកហើយ។ អដ្ឋិធាតុនេះគឺជាអដ្ឋិធាតុមួយនៅក្នុងហោអដ្ឋិធាតុ (បណ្ណាល័យធាតុ) ដែលមានកោដ្ឋសរុបចំនួន៤៦៤ រក្សានៅវត្តលង្កា រៀបចំទុកដាក់ដោយមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា។ កោដ្ឋទាំងនេះបានបន្សល់ទុកតាំងពីសម័យសង្រ្គាមស៊ីវិលក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ឆ្នាំ១៩៨០
ព្រោះតែតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាមានសារសំខាន់ចំពោះពាណិជ្ជកម្មសកលលោក រាល់ជម្លោះនានានៅក្នុងតំបន់នេះ បង្កឱ្យមានផលប៉ះពាល់មួយចំនួនដល់សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ជម្លោះនេះគឺជាឱកាសផ្តល់ជាមេរៀនអំពីជម្លោះដែលកើតមាននៅទីតាំងឆ្ងាយៗ ដើម្បីជាជំនួយដល់ការយល់ដឹងអំពីជម្លោះនៅក្នុងតំបន់។ ទាំងអស់នេះបញ្ជាក់ថា ពិភពលោកយើង មានការតភ្ជាប់គ្នាទៅវិញទៅមក ហើយយើងអាចមើលឃើញអំពីទំនាក់ទំនងនៃព្រឹត្តិការណ៍នានាដែលកើតឡើងនៅជុំវិញពិភពលោក។ ប្រសិនបើយើងផ្តោតទៅលើការប្រៀបធៀបរវាងជម្លោះវិញ ជម្លោះនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាមានលក្ខណៈខុសប្លែកគ្នាទាំងស្រុងទៅលើកម្រិតយុទ្ធសាស្ត្រ និងកម្រិតប្រតិបត្តិការ ធៀបទៅនឹងជម្លោះរវាងប្រទេសថៃ និងប្រទេសកម្ពុជា។ ដូច្នេះ